كاملهء نفس ، ثابت است در صورت عدم علم و عمد بنا بر اظهر . و در صورت عدم مباشرت ولىّ عالم با جهل مباشر ، ضمان بر ولىّ است . و مباشر عالم ، ضامن است . و همچنين اگر سرايت به عضوى ديگر كرد و منتهى به موت نشد . و اگر آلت از مال مباشر باشد و نداند مسموميت آن را ، پس ضمان مباشر ، ديهء نفس را خالى از وجه نيست در صورت عالم نبودن ولىّ آمر . و اگر ولىّ ، تعيين آلت كرد و هيچ كدام عالم نبودند به مسموميت آن ، ضمان ولىّ خالى از وجه نيست . كيفيت اجراء قصاص آلت قصاص و مسأله ديه قصاص در اطاله و تعذيب جائز نيست قتل با آلتى كه تيز نيست و با اطاله و تعذيب ، به مقصود مىرساند ، لكن در مخالفت ، قصاص و ديه نيست و ثبوت تعزير محتمل است . جائز نيست قتل مگر با شمشير و آن چه جارى مجراى آن باشد از آهن تيز ، و به اسباب ديگر جائز نيست بنا بر احوط اگر چه قتل اصلى با آن سبب ( مثل غرق ) باشد و در قصاص ، زيادتى تعذيب نباشد . و مُثله كردن و اهانتهاى ديگر ، بعد از قتل يا قبل از آن ، به مؤمن ، جائز نيست . و همچنين بايد با فرو بردن شمشير در گردن باشد يا زدن آن ( در مقابل ذبح و نحر ) . و احوط ابانهء سر و مثل آن است براى دورى از تعذيب زائد حتى اگر در قتل اصلى ابانه نشده باشد . و قتل با سائر محرمات مثل زنا و لواط و سقى انحاء مسكرات ممنوع است و به مراتب تفاوت حرمت سبب محرّم مىشود ، و دور نيست محكوميت به احكام آنها با سائر مؤمنين از غير حيثيت استلزام آن قتل را . قصاص پناهندهء به حرمين ، مشاهد ، مساجد يا ملك ديگران و اقتصاص از پناهنده به حرمين و مشاهد ائمه عليهم السلام جائز نيست ، بلكه به وسيلهء تضييق در مطعم و مشرب ، اخراج مىشود براى قصاص ، و لكن اگر فعل حرام كرد ، در آن قصاص يا ديه نيست ؛ و اگر جنايت در حرم بود ، اقتصاص در آن ، ممنوع بودن آن مشكل است ، بلكه اظهر جواز است .